امکان گرفتن طلاق زن بدون رضایت مرد

من زنم رو دوست دارم زنم بخاطر فشار خانواده درخواست طلاق کرده .سوال من اینه آیا میتواند بدون رضایت مرد (شوهر) طلاق بگیرد ؟ من هیچ مشکلی با خانومم ندارم.

اطلاع از موارد و دلایل طلاق به درخواست زن

_{^{پاسخ – آیا زن می تواند به درخواست خانواده اش بدون رضایت مرد طلاق بگیرد ؟}}

طلاق در اصطلاح حقوقی عبارت است از انحلال رابطه زناشویی در عقد نکاح دائم.

طلاق گاهی اوقات از طرف مرد درخواست می شود که در ایـن صـورت، دلیـل خاصـی لازم ندارد و با رعایت تشریفات مقرر در قانون گواهی عدم امکان سازش صـادر و در دفترخانـه، صـیغه طلاق جاری می شود.

گاهی طلاق از طرف زوجه درخواست می شود که در این مورد، نیاز به ارائـه دلایل قانونی می باشد و در صورت وجود این دلایل، دادگاه زوج را ملزم به طلاق زوجـه مـی کنـد.

موارد تقاضای طلاق زن از دادگاه

خودداری یا عجز شوهر از پرداخت نفقه 

نفقه عبارت است از مسکن و البسه و غذا و اثاث‌البیت و تمامی نیازهای متعارفی و متناسب با وضعیت زن با در نظر گرفتن درجه استطاعت انفاق کننده. در عقـد دائـم، نفقـه زن بـه عهده ی شوهر است. با استنکاف مرد از دادن نفقه، و پس از صدور حکم انفاق از سوی دادگاه و صدور اجراییـه و متعاقـب آن عـدم اجرای آن توسط شوهر، با درخواست طلاق از سوی زن، با حکم دادگاه شـوهر مجبـور بـه طـلاق زوجه می شود.

لازم به ذکر است که تکلیف دادن نفقه، از تاریخ نکاح شروع می شود، هرچند که در اثر عواملی همچون نـشوز یـا طـلاق پـیش از نزدیکـی، ممکـن اسـت تمـام یـا بخـشی از آن تکـالیف از بـین برود. بنابراین، در صـورت عـدم پرداخـت نفقـه از سـوی شـوهر، زن میتواند از طریق طرح شکایت کیفری یا تقدیم دادخواست حقوقی برای نفقه اقدام کنـد و چنانچـه در هر یک از این دعاوی، حکم به نفع زوجه صـادر و قطعـی شـود، دادگـاه بـه اسـتناد آن حکـم، مبادرت به صدور حکم طلاق به نفع زوجه می نماید.

عسر و حرج زن

 بر اساس ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی، زن درصورت دچار شدن بـه عـسر و حـرج، اجـازه طـلاق خواهد داشت. به موجب تبصره همین ماده، عسر و حرج موضوع این ماده عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه زنـدگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد؛ موارد ذیل در صورت احراز توسـط دادگاه صالح، از مصادیق عسر و حرج محسوب می گردد:
1- ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه
2- عتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا ابتلا وی به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است: 
3- محکومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر
4- ضرب و شتم یا هرگونه سوءرفتار مستمر زوج که عرفاً با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد
5- ابتلای زوج به بیماری‌های صعب‌العلاج روانی یا ساری یا هر عارضه‌ی صعب‌العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید
لازم به ذکر است که موارد اشاره شده در این ماده از باب تمثیـل بـوده و معیـار تـشخیص عـسر و حـرج زن ترکیبـی از معیار شخصی و نوعی است، بدین معنا که یک زن متعارف در شرایط زن مـدعی، معیـار سـنجش قرار می گیرد. همچنین، تمامی موارد مورد درخواسـت بایـد نزد قاضی رسیدگی کننده به اثبات برسد. بنابراین، به قاضی اختیار داده شده است که وقتی زن بر اساس وضعیت اجتماعی و فردی و سیاسی که حائز آن است، مرد موجب سختی شرایط زندگانی او شود، بتواند خود را از ایـن وضعیت برهاند.
در توضیح بندها باید گفت چنانچـه غیبـت شـوهر موجه تشخیص داده شود، زن نمی توند به استناد آن درخواست طلاق دهد. همچنین زوجه باید اثبات نماید اعتیاد شوهر به اساس زندگی زناشویی خلـل وارد آورده و از طرفـی، امکـان ترک اعتیاد توسط شوهر وجود ندارد. در توضیح بند سوم تبصره الحاقی، این نکته لازم است که قانون گذار در مقام بیـان، صـرف صدور حکم قطعی را مبنای حکم طلاق دانسته و استفاده از مرخصی در طـول مـدت حـبس و یـا آزادی مشروط، مانعی جهت صدور حکم طلاق نمی باشد. 
مطلب دیگری که درباره مصادیق عسر و حرج مذکور در ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی، قابـل ذکـر است، این است که بسیاری از این موارد جزء شروط ضمن عقد نکاح نیز می باشد و در عقد نکاح دائم که به ثبت رسیده باشد، مرد ضمن عقد نکاح در بسیاری از این موارد به زن وکالت داده اسـت کـه در صورت تحقق یکی از آن موارد، درخواست طلاق کند.

غیبت شوهر

از جمله مواردی که زن با اثبات آن، می تواند تقاضای طلاق نماید، مـورد غائـب مفقـودالاثر می باشد. غائب مفقودالاثر کسی است که از غیبت او مدت بالنسبه مدیـدی گذشـته و از او بـه هـیچ وجه خبری نباشد. به موجب ماده ۱۰۲۹ هرگاه شخصی چهار سال تمام غایب مفقـودالاثر باشد، زن او می تواند تقاضای طلاق نماید و در این صورت با رعایت ماده ۱۰۲۳ ،حاکم او را طلاق می دهد. براساس ماده ۱۰۲۳، دادگاه وقتی حکم طلاق را صادر می نماید که پس از تقاضای زن سه دفعه متوالی هرکدام به فاصله یک ماه در یکی از جراید محل و یکی از روزنامه های کثیرالانتشار تهـران آگهی نماید، آنگاه یک سال از تاریخ اولین انتشار آگهی گذشته و از غایب خبری به دست نیاید.

وکالت زن در طلاق

معمولاً در زمان انعقاد عقد نکاح، زن در مواردی از مرد وکالت در طلاق را اخذ مـی نمایـد که این امر یا در ضمن عقد نکاح و یا به صورت مستقل اتفاق می افتد تا در صورت وقوع هریک از موارد تصریح شده در عقدنامه، او وکیل در طلاق خود باشد تا بـد ین وسـیله بـه دادگـاه مراجعـه و تقاضای طلاق نماید. در ازدواج های دائمی که به ثبت می رسد، معمولاً مرد در ۱۲ مورد به زن خود وکالـت بـا حـق توکیل می دهدکه با تحقق یکی از شروط ۱۲ گانه مـذکور، خـود را مطلقـه نمایـد. از جملـه شـروط مذکور، غیبت شوهر به مدت ۶ ماه یا بیشتر، ارتکاب جرمی کـه مخـالف مـصالح خـانوادگی باشـد، انتخاب همسر دوم از سوی زوج و اعتیاد شوهر به مواد مخدری است که مضر به مصالح خانوادگی باشد. البته باید توجه داشت که هر شرطی می توان درعقدنامه نمود منتها شرطی معتبر است که مخالف مقتـضای ذات عقـد، شـرع و قواعـد آمره نباشد. 

در مورد امکان گرفتن طلاق زن بدون رضایت مرد مطرح نمودید باید گفت طلاق از طرف زوجه تنها در موارد بیان شده مجاز می باشد. بنابراین، اگر هیچ یک از موارد بالا در مورد زوجه ی شما صدق ننماید، زوجه نمی تواند شما را طلاق دهد. لازم به ذکر است که رد صورت تقاضای مهریه از سوی زوجه، حتی اگر طلاق واقع نشود، او مستحق تمام مهر می باشد.

^{_{مواد قانونی قابل استناد در خصوص طلاق زن بدون رضایت شوهر}}

ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی 
در عقد دائم نفقه زن به عهده شوهر است.
ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی
نفقه عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزینه های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض.
ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی
هر گاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظائف زوجیت امتناع کند مستحق نفقه نخواهد بود.
ماده ۱۱۰۹ قانون مدنی
نفقه مطلقه رجعیه در زمان عده بر عهده شوهر است مگر اینکه طلاق در حال نشوز واقع شده باشد لیکن اگر عده از جهت فسخ نکاح‌ یا طلاق بائن باشد زن حق نفقه ندارد مگر در صورت حمل از شوهر خود که در این صورت تا زمان وضع حمل حق نفقه خواهد داشت.
ماده ۱۱۱۱ قانون مدنی
زن میتواند در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه به محکمه رجوع کند در این صورت محکمه میزان نفقه را معین و شوهر را به دادن آن محکوم خواهد کرد.
ماده ۱۱۱۲ قانون مدنی
اگر اجراء حکم مذکور در ماده قبل ممکن نباشد مطابق ماده ۱۱۲۹ رفتار خواهد شد.
ماده ۱۱۱۳ قانون مدنی
در عقد انقطاع زن حق نفقه ندارد مگر اینکه شرط شده یا آنکه عقد مبنی بر آن جاری شده باشد.
ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی
طرفین عقد ازدواج میتوانند هر شرطی که مخالف با مقتضای عقد مزبور نباشد در ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر بنمایند مثل اینکه شرط شود هر گاه شوهر زن دیگر بگیرد یا درمدت معینی غائب شود یا ترک انفاق نماید یا بر علیه حیات زن سوء قصد کند یا سوء رفتاری نماید که‌ زندگانی آن ها با یکدیگر غیر قابل تحمل شود زن وکیل و وکیل در توکیل باشد که از اثبات تحقق شرط در محکمه و صدور حکم نهائی خود را مطلقه‌ سازد.
ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی
در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه و عدم امکان اجراء حکم محکمه و الزام او بدادن نفقه زن می‌ تواند برای طلاق به حاکم ‌رجوع کند و حاکم شوهر او را اجبار به طلاق مینماید ‌همچنین است در صورت عجز شوهر از دادن نفقه.
ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی
در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد، وی می‌تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند. چنان چه عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود، دادگاه می‌تواند زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورتی که اجبار میسر نباشد زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می‌شود.
تبصره (۱۳۸۱/۴/۲۹) – عسر و حرج موضوع این ماده عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه‌ی زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد و موارد ذیل در صورت احراز توسط دادگاه صالح از مصادیق عسر و حرج محسوب می‌گردد:
۱- ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه.
۲- اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا ابتلا وی به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است.
۳- محکومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر.
۴- ضرب و شتم یا هرگونه سوءرفتار مستمر زوج که عرفاً با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد.
۵- ابتلای زوج به بیماری‌های صعب‌العلاج روانی یا ساری یا هر عارضه‌ی صعب‌العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید.
موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که دادگاه در سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود، حکم طلاق صادر نماید.
ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی
مرد می تواند با رعایت شرایط مقرر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را بنماید.
تبصره زن نیز می تواند با وجود شرایط مقرر در مواد (۱۱۱۹)، (۱۱۲۹) و (۱۱۳۰) این قانون، از دادگاه تقاضای طلاق نماید.

پاسخ داده شده توسط کارشناس حقوقی ما : سرکار خانم داوودی

راه های تماس و مشاوره با وکیل متخصص طلاق و دعاوی خانوادگی